Inleiding
Carl Jung had de gewoonte om aan iedere nieuwe patiënt vijf ongemakkelijke vragen te stellen.
Niet om een diagnose te stellen, maar om aan het licht te brengen wat de geest probeerde te verbergen.
De eerste vraag
- Wat probeer je te vermijden?
Jung geloofde dat de richting waarin we liever niet kijken, bijna altijd precies de richting is waarin we kunnen vinden wat we het hardst nodig hebben.
Hij vroeg zijn patiënten niet om onmiddellijk alles onder ogen te zien.
Hij vroeg hen om onder woorden te brengen wat ze probeerden te vermijden.
Want wat niet benoemd wordt, kan niet onderzocht worden.
En wat niet onderzocht wordt, blijft vanuit de schaduw invloed uitoefenen op je leven.
De tweede vraag
- Wat ben je bang dat anderen over jou zullen ontdekken?
Jung merkte op dat bijna iedereen een geheim met zich meedraagt.
Niet noodzakelijk een concreet feit, maar een diepgewortelde overtuiging over zichzelf:
- ‘Ik ben niet genoeg.’
- ‘Ik ben niet goed genoeg.’
- ‘Er is iets mis met mij.’
Deze verborgen overtuiging bepaalt ongemerkt een groot deel van ons leven.
Volgens de tekst, gebaseerd op Jungs gedachtegoed, verliest zo’n overtuiging veel van haar macht wanneer je haar een naam geeft en hardop uitspreekt.
De derde vraag
- Wat zou je doen als je absoluut zeker wist dat je niet kon mislukken?
Het antwoord op deze vraag onthult bijna altijd je diepste en meest authentieke verlangen.
Het verlangen dat begraven ligt onder lagen van angst, maatschappelijke verwachtingen en de overtuiging dat je ergens niet toe in staat bent.
Jung vroeg zijn patiënten niet om dat verlangen onmiddellijk werkelijkheid te laten worden.
Eerst vroeg hij hen om te erkennen dat het verlangen bestaat.
De vierde vraag
- Wie zou je zijn als je zou stoppen met het zoeken naar goedkeuring van anderen?
Jung merkte op dat een zeer groot deel van zijn patiënten hun leven leidde volgens een ongeschreven script van andere mensen:
Hun ouders, de maatschappij of hun cultuur.
Niet vanuit slechte bedoelingen, maar omdat de behoefte om ergens bij te horen een van de diepste menselijke behoeften is.
Vervolg van de vierde vraag
Om erbij te horen, leren we onszelf vaak te veranderen.
Om geaccepteerd te worden, leren we onszelf vaak om te vormen tot iemand die anderen kunnen accepteren, in plaats van te zijn wie we werkelijk zijn.
Deze vraag vraagt je niet om te stoppen met het geven om andere mensen.
Ze nodigt je uit om onderscheid te maken tussen:
Wie je werkelijk bent en wie je hebt geleerd te doen alsof je bent.
De vijfde vraag
- Wat geeft jouw leven op dit moment betekenis?
Wat geeft vandaag betekenis aan jouw dag?
Niet aan je hele leven, want dat is een te grote en abstracte vraag.
Het gaat om vandaag.
Jung geloofde volgens de tekst dat het onvermogen om deze vraag te beantwoorden aan de basis lag van veel psychisch lijden, zelfs meer dan een specifiek trauma.
Hij dacht ook dat het vinden van een antwoord, zelfs een gedeeltelijk antwoord, therapeutischer kon zijn dan jarenlang analyseren.
De uitnodiging
Stel jezelf vandaag deze vijf vragen.
Niet allemaal tegelijk.
Neem ze één voor één door, met pen en papier, zonder haast.
Zoek niet naar perfecte of definitieve antwoorden.
Zoek naar eerlijke antwoorden.
Zelfs wanneer die onvolledig zijn.
Zelfs wanneer ze ongemakkelijk voelen.
Afbeelding 9 – De achterliggende gedachte
Want Jung had daar één belangrijke reden voor:
Een geest die zichzelf eerlijk onderzoekt, is niet een geest die minder lijdt.
Het is een geest die op een zinvollere manier met het lijden omgaat en dat lijden gebruikt om te groeien, in plaats van erin vast te blijven zitten.
Voor Jung was dit soort lijden geen obstakel, maar een noodzakelijk onderdeel van het proces om een dieper en authentieker mens te worden.
De vijf vragen op een rij
01 Wat probeer je te vermijden?
02 Wat ben je bang dat anderen over jou zullen ontdekken?
03 Wat zou je doen als je zeker wist dat je niet kon mislukken?
04 Wie zou je zijn als je geen goedkeuring van anderen meer nodig had?
05 Wat geeft jouw leven op dit moment betekenis?
